"เมืองทองเนื้อเก้า มะพร้าว สัปปะรด สวยสด หาด เขา ถ้ำ งามล้ำน้ำใจ"

" สัปปะรดหวาน น้ำตาลขาว มะพร้าวหอม น้ำผึ้งเดือนห้า น้ำปลากลมกล่อม น้ำทะเลใส น้ำใจโอบอ้อมอารี "

ประจวบ คีรีขันธ์เป็นจังหวัดในภาคกลางตอนล่างซึ่งมีเขตแดนติดต่อกับภาคใต้จากหลัก ฐานทางประวัติศาสตร์ ประจวบคีรีขันธ์ เคยเป็นที่ตั้งของเมืองนารัง สมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี แต่ได้ร้างไปเมื่อครั้งกรุงแตก ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 2 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ได้ตั้งเมืองขึ้นใหม่ที่ปากคลองอีรม ชื่อว่าเมืองบางนางรม และในสมัยรัชกาลที่ 4 ได้รวมเมืองบางนางรม เมืองกุย และเมืองคลองวาฬเป็นเมืองประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งแปลว่าเมืองที่มีภูเขาเป็นหมู่ ๆ โดยมีที่ว่าการเมืองอยู่ที่เมืองกุย จนกระทั่ง พ.ศ.2441 จึงย้ายที่ว่าการมาอยู่ที่อ่าวเกาะหลักหรืออ่าวประจวบ ซึ่งเป็นที่ตั้งของตัวเมืองประจวบคีรีขันธ์ในปัจจุบัน

อาณาเขตและการปกครอง :

ทิศเหนือ จดจังหวัดเพชรบุรี ทิศใต้ จดจังหวัดชุมพร ทิศตะวันออก จดอ่าวไทย ทิศตะวันตก จดประเทศพม่า โดยมีเทือกเขาตะนาวศรีเป็น เส้นกั้นพรมแดน

จังหวัด ประจวบคีรีขันธ์ มีพื้นที่รวมทั้งหมด 6,367.620 ตารางกิโลเมตร ซึ่งมีลักษณะพื้นที่แคบ เป็นคาบสมุทรยาวลงไปทางใต้ โดยมีส่วนที่แคบที่สุดจากเขตแดนไทย-พม่า จนถึงฝั่งทะเลเป็นระยะทาง 11 กิโลเมตร และมีความยาวจากเหนือจดใต้เป็นระยะทาง 212 กิโลเมตร แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ และ 1 กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอหัวหิน อำเภอปราณบุรี อำเภอกุยบุรี อำเภอทับสะแก อำเภอบางสะพาน อำเภอบางสะพานน้อย และกิ่งอำเภอสามร้อยยอด

ระยะทางจากอำเภอเมืองไปยังอำเภอต่าง ๆ

อำเภอเมือง-อำเภอกุยบุรี 30 กิโลเมตร อำเภอเมือง-อำเภอทับสะแก 42 กิโลเมตร อำเภอเมือง-อำเภอปราณบุรี 57 กิโลเมตร อำเภอเมือง-อำเภอบางสะพาน 75 กิโลเมตร อำเภอเมือง-อำเภอหัวหิน 90 กิโลเมตร อำเภอเมือง-อำเภอบางสะพานน้อย 112 กิโลเมตร อำเภอเมือง-อำเภอกิ่งอำเภอสามร้อยยอด 45 กิโลเมตร

หมายเลขโทรศัพท์สำคัญ (รหัสทางไกล 032)

สำนักงานจังหวัด 601-560 ประชาสัมพันธ์จังหวัด 602-019 ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว 611-491 ศูนย์บริการข่าวสารการท่องเที่ยว 512-120 สถานีตำรวจภูธรอำเภอเมือง 611-148 สถานีรถไฟประจวบคีรีขันธ์ 611-175 รพ.ประจวบคีรีขันธ์ 611-053, 601-060-4 รพ.หัวหิน 511-743 รพ.ปราณบุรี 621-757 รพ.กุยบุรี 688-557-8 รพ.ทับสะแก 671-122 ที่ว่าการอำเภอหัวหิน 511-125 สถานีขนส่งอำเภอหัวหิน 511-230 สถานีรถปรับอากาศชั้นหนึ่ง 511-654, 512-543 สถานีตำรวจภูธรอำเภอหัวหิน 511-027 สถานีรถไฟหัวหิน 511-073 สนามบินหัวหิน 520-179